Archive for the 'Λοιμωξιολογία' Category

Πηγή: www.hiv.gr

Θα είμαι φορέας για πάντα;

Δεν θεραπευόμαστε ποτέ από τον ιό των κονδυλωμάτων και μένουμε φορείς δια βίου, αλλά το ανοσοποιητικό μας σύστημα (όταν είναι σε καλή κατάσταση) τον κρατά υπό έλεγχο. Αν όμως το ανοσοποιητικό μας καταπέσει, τα κονδυλώματα μπορεί να ξαναβγούν, όπως και συμβαίνει με άλλους ιούς (π.χ.έρπητας).

Κινδυνεύουν οι μελλοντικοί μου ερωτικοί σύντροφοι να κολλήσουν κατά την ερωτική πράξη;

Εάν είναι θεραπευμένα και δεν υπάρχουν ορατά κονδυλώματα, τότε δεν κινδυνεύουν να κολλήσουν οι σύντροφοί σου. Ωστόσο, το ότι κόλλησες μια φορά δεν σημαίνει ότι δεν θα κολλήσεις δεύτερη. Γι΄ αυτό είναι απαραίτητο ΠΑΝΤΑ να φοράς προφυλακτικό. Άλλωστε, δεν κινδυνεύεις να ξανακολλήσεις μόνο κονδυλώματα, αλλά και πολλές άλλες αρρώστιες, όπως βλεννόρροια, σύφιλη και φυσικά HIV.

Αν είσαι γυναίκα είναι πολύ σημαντικό επίσης να κάνεις τακτικά εξέταση ΠΑΠ, γιατί τα κονδυλώματα ενοχοποιούνται για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης του ιού και με το στοματικό σεξ;

Τα κονδυλώματα μεταδίδονται και με τον στοματικό έρωτα, αλλά πολύ σπάνια και εμφανίζονται στην εσωτερική επιφάνεια του στόματος ή στη γλώσσα.

Υπάρχει περίπτωση τα κονδυλώματα να δημιουργηθούν από μόνα τους στον οργανισμό, ή είναι καθαρά μεταδιδόμενη νόσος;

Όχι, τα κονδυλώματα είναι σεξουαλικά ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΗ νόσος. Δηλαδή, μεταδίδονται, τα κολλάς από κάπου.

Μπορώ να κάνω εξετάσεις αίματος να δω εάν έχει φύγει όντως ο ιός;

Δυστυχώς άπαξ και μολυνθούμε, ο ιός δεν φεύγει ποτέ από το σώμα μας, οπότε κανένα τεστ δεν μπορεί να σου δείξει ότι έφυγε. Ο ιός μένει πάντα εκεί, σε λανθάνουσα κατάσταση στην προσβεβλημένη περιοχή. Αν για κάποιον λόγο πέσει η ανοσία σου (είτε π.χ. λόγω AIDS, καρκίνου, διάφορων φαρμάκων) είτε τοπικά (χρήση αλοιφών κορτιζόνης), ο ιός μπορεί να αναζωπυρωθεί και να ξαναεμφανίσεις κονδυλώματα στην ίδια περιοχή. Αν πάντως είχες κονδυλώματα εξωτερικά, περιπρωκτικά, καλό είναι να γίνει και μια εξέταση του ορθού εντέρου (από γαστρεντερολόγο), μήπως έχεις και μέσα στο ορθό.

Τώρα που έφυγαν τα κονδυλώματα αλλά ο ιός υπάρχει ακόμα, μπορώ να κολλήσω κάποιον;

Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα αν και για πόσο χρόνο μετά τη θεραπεία κονδυλωμάτων ο ιός συνεχίζει να μεταδίδεται από τη συγκεκριμένη περιοχή. Στην πράξη, αν μερικούς μήνες μετά από τη θεραπεία δεν εμφανιστούν νέα κονδυλώματα συνήθως η περιοχή θεωρείται θεραπευμένη. Κανείς δεν ξέρει πόσοι μήνες ακριβώς χρειάζεται να περάσουν.

Για τη μετάδοση των κονδυλωμάτων από ασυμπτωματικό φορέα τα πράγματα ποικίλουν ανάλογα με το πιο στέλεχος (“υποείδος”) του ιού HPV μιλάμε. Τα στελέχη του ιού που προκαλούν τα εμφανή κονδυλώματα, αν θεραπευτούν, δεν μεταδίδονται. Υπάρχουν όμως άλλα στελέχη πολύ πιο επικίνδυνα (αυτά που ευθύνονται για καρκινογένεση) που ΔΕΝ εκδηλώνονται με εμφανή δερματική αλλοίωση (τα τυπικά κονδυλώματα). Έτσι, μπορεί να είσαι μολυσμένος και με αυτά τα στελέχη εν αγνοία σου, να μην έχεις ορατές βλάβες και να τα μεταδώσεις. Είναι αυτά τα στελέχη που φοβόμαστε για καρκίνο και πρέπει να εξεταζόμαστε (από γαστρεντερολόγο ή με PAP test).

Πάντως για να μη μεταδώσεις ότι έχεις (ή είχες) και να μην κολλήσεις τίποτα καινούργιο υπάρχει μια πολύ απλή λύση: χρησιμοποίησε πάντοτε προφυλακτικό με υδατοδιαλυτό λιπαντικό.

Ποιο είναι το επικίνδυνο διάστημα να υποτροπιάσουν;

Οι πρώτοι τρεις μήνες θεωρούνται οι πιο επικίνδυνοι για επανεμφάνιση. Μετά τους τρεις μήνες ο κίνδυνος επανεμφάνισης είναι πολύ μικρότερος.

Πώς θεραπεύονται τα κονδυλώματα;

Με ειδικά φάρμακα για επάλειψη τοπικά, με καυτηρίαση, κρυοπηξία ή, αν είναι μεγάλα, με χειρουργική αφαίρεση.

Είχα στο παρελθόν κονδυλώματα, τα οποία καυτηριάζοντάς τα, τα εξάλειψα. Είναι ασφαλές για τον σύντροφό μου να κάνω έρωτα χωρίς προφυλακτικό;

Οι πρώτοι τρεις μήνες θεωρούνται οι πιο επικίνδυνοι για επανεμφάνιση. Μετά τους τρεις μήνες ο κίνδυνος επανεμφάνισης δεν εξαφανίζεται αλλά είναι πολύ μικρότερος.

Ανακάλυψα ότι έχω κονδυλώματα. Έχω σταθερή σχέση. Υπάρχει περίπτωση ο σύντροφος μου να μην έχει κολλήσει τον ιό ενώ είχαμε σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη πριν ανακαλύψω ότι είχα κονδυλώματα;

Υπάρχει περίπτωση να μην έχει κολλήσει, αλλά γενικά τα κονδυλώματα μεταδίδονται πολύ εύκολα.

Εάν κάποιος δεν εμφανίσει κονδυλώματα μπορεί να έχει τον ιό και να τον μεταδίδει;

Μπορεί να έχει τον ιό HPV χωρίς να έχει εμφανίσει συμπτώματα.

Τι γίνεται σε περίπτωση εγκυμοσύνης;

Αν υπάρχουν ενεργά κονδυλώματα συνήθως συνιστάται καισαρική. Εξαρτάται από πού βρίσκονται.

Υπάρχει κανένα υγρό να πλένεσαι μετά το σεξ ώστε να αποφύγεις τις μολύνσεις;

Όχι, δεν υπάρχει κανένα θαυματουργό υγρό για μετά το σεξ.

Υπάρχει προφυλακτικό ειδικό για πρωκτικό σεξ;

Υπάρχουν προφυλακτικά για τον πρωκτικό έρωτα, που είναι πιο χοντρά από τα συνηθισμένα, οπότε δεν σπάζουν εύκολα. Τα βρίσκεις μόνο σε εξειδικευμένα μαγαζιά και φαρμακεία που πουλούν προφυλακτικά. Είναι αυτά που συνήθως λέγονται extra-strong.

Κανονικά, πάντως, αν χρησιμοποιείς ένα προφυλακτικό καλής ποιότητας, που φυλάσσεται σε σωστές συνθήκες (όχι ζέστη, όχι κωλότσεπη), δεν είναι Ultra Thin (εξαιρετικά λεπτό), δεν το έχεις τρυπήσει με τα δόντια σου στο άνοιγμα και χρησιμοποιήσεις υδατοδιαλυτό λιπαντικό (ποτέ βαζελίνη, λάδι, βούτυρο!), είναι πολύ απίθανο να έχεις πρόβλημα.

Μια γυναίκα που έχει νοσήσει από τον ιό HPV, έχει κάνει θεραπεία του προσβλημένου σημείου του τράχηλου με laser πριν 1 χρόνο. Μπορεί να μεταδώσει ακόμα τον ιό με την επαφή;

Ναι. Το ότι κάνατε αφαίρεση πριν από ένα χρόνο δεν σημαίνει πολλά πράγματα. Ο/η γιατρός σας θα πρέπει να σας έχει συστήσει να κάνετε δύο εξετάσεις (τεστ Παπανικολάου και κολποσκόπηση) προκειμένου να παρακολουθήσει τα αποτελέσματα της θεραπείας και να δει πόσο πέτυχε η θεραπεία ή μήπως χρειάζεται συμπλήρωση. Έτσι θα ξέρετε κατά πόσο μπορείτε να μεταδώσετε τον ιό με τη σεξουαλική επαφή.

Είναι επικίνδυνο να κάνω έρωτα όταν πάσχω από κονδυλώματα; Πότε σταματάει να μεταδίδεται ο ιός;

Ναι, όταν έχεις κονδυλώματα μπορείς να μεταδώσεις τον ιό στους ερωτικούς σου συντρόφους ακόμη και με την απλή επαφή με το χέρι. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα αν και για πόσο χρόνο μετά τη θεραπεία κονδυλωμάτων ο ιός συνεχίζει να μεταδίδεται από τη συγκεκριμένη περιοχή. Στην πράξη, αν μερικούς μήνες μετά από τη θεραπεία δεν εμφανιστούν νέα κονδυλώματα συνήθως η περιοχή θεωρείται θεραπευμένη. Κανείς δεν ξέρει πόσοι μήνες ακριβώς χρειάζεται να περάσουν.

Για το εμβόλιο που λένε ότι κάποια στιγμή θα παραχθεί έτσι ώστε να προστατεύονται αυτοί που δεν έχουν HPV, ποια είναι η γνώμη σας;

Το εμβόλιο κυκλοφορεί ήδη και προστατεύει από τα στελέχη του ιού που προκαλούν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ή του ορθού. Δεν προστατεύει από τα υπόλοιπα στελέχη που προκαλούν τις τυπικές δερματικές αλλοιώσεις των κονδυλωμάτων. Προς το παρόν χορηγείται (δωρεάν) σε κορίτσια προεφηβικής ηλικίας. Δηλαδή το εμβόλιο δεν μας απαλλάσσει από την χρήση του προφυλακτικού.

vangelis

Εμβόλια … δώρο ζωής

Θεοδώρα Τσώλη

Τα εμβόλια έχουν σβήσει από τον χάρτη λοιμώδεις ασθένειες που παλιά έκαναν θραύση

Βελόνα και… ζωή. Αυτό είναι ουσιαστικώς το μήνυμα πίσω από μια από τις σημαντικότερες πράξεις… αγάπης προς τον εαυτό μας αλλά και προς τους γύρω μας, που δεν είναι άλλη από τον εμβολιασμό. Ενα «δώρο» της επιστήμης προς τον άνθρωπο που έρχεται στο προσκήνιο με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού που μόλις ολοκληρώθηκε (21-27 Απριλίου), καθώς τα εμβόλια αποτελούν κύριους «συμμάχους» στον αγώνα των ειδικών ενάντια στους λοιμώδεις «εχθρούς» με στόχο να μακραίνει η… κλωστή της υγείας του παγκόσμιου πληθυσμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τα εμβόλια σώζουν περισσότερες από 3 εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως κάθε χρόνο και προφυλάσσουν ακόμη περισσότερους ανθρώπους από νόσο ή και ισόβια αναπηρία. Είναι λοιπόν, σύμφωνα με τους έλληνες ειδικούς, ευχής έργον το γεγονός ότι διατίθενται δωρεάν στη χώρα μας με πλήρη κάλυψη των ασφαλιστικών ταμείων, κάτι που δεν συμβαίνει σε πολλές χώρες του κόσμου. Και είναι επίσης ευχή των ειδημόνων το τσουνάμι της οικονομικής κρίσης που «σαρώνει» την Ελλάδα να μην έχει ως «θύμα» και τα εμβόλια, χωρίς τα οποία η δημόσια υγεία κινδυνεύει να… πνιγεί.

Η ευρεία διάδοση των προγραμμάτων εμβολιασμού τα τελευταία 30 χρόνια έχει δημιουργήσει ένα νέο τοπίο σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των λοιμωδών νοσημάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι χάρη στα εμβόλια η ευρωπαϊκή περιοχή του ΠΟΥ έχει ήδη χαρακτηριστεί ελεύθερη πολιομυελίτιδας την τελευταία 10ετία, ενώ τα κρούσματα ιλαράς έχουν εμφανίσει μείωση που ξεπερνά το 90% από το 2002 ως σήμερα. Οπως αναφέρει στο «Βήμα» η καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας, πρόεδρος του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) κυρία Τζένη Κουρέα- Κρεμαστινού, «οι εμβολιασμοί αποτελούν τα μεγαλύτερα όπλα για την πρόληψη και την προαγωγή της υγείας. Μάλιστα, τα σημερινά εμβόλια που παράγονται με νέες τεχνολογίες είναι απολύτως ασφαλή ενώ προκειμένου να κυκλοφορήσουν στην αγορά έχουν υποβληθεί σε όλες τις απαραίτητες δοκιμασίες αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας».

Η κυρία Κρεμαστινού τονίζει ότι το πεδίο των εμβολίων είναι εξελισσόμενο και συνδέεται με συνεχείς προκλήσεις: «Κάποτε υπήρχαν μόνο τα πολυσακχαριδικά εμβόλια και μετά εμφανίστηκαν τα πολυδύναμα συζευγμένα εμβόλια με τα οποία επιτυγχάνεται κάλυψη ενάντια σε πολλές νόσους με ένα μόνο τσίμπημα. Οι προκλήσεις είναι συνεχείς και αφορούν τόσο την ανάπτυξη περισσότερων πολυδύναμων εμβολίων όσο και την εξεύρεση νέων, ακόμη πιο ανώδυνων τρόπων χορήγησής τους».

Η πρόεδρος του ΚΕΕΛΠΝΟ εξηγεί ότι σύμφωνα με τις συστάσεις του ΠΟΥ προκειμένου να επιτευχθεί συλλογική ανοσία ενάντια σε λοιμώδη νοσήματα και να αποφευχθεί η εκδήλωση επιδημιών, η εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού πρέπει να φθάνει στο 95%. Η χώρα μας έχει αγγίξει αυτόν τον στόχο; «Η Ελλάδα έχει σχετικώς καλά ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης σε ό,τι αφορά τα περισσότερα εμβόλια. Σε κάθε περίπτωση, δεν έχει φθάσει τον στόχο του ΠΟΥ και πρέπει να προσβλέπει σε αυτόν» απαντά η κυρία Κουρέα-Κρεμαστινού.

Τα τελευταία στοιχεία για την Ελλάδα

Πού βρίσκεται λοιπόν εμβολιαστικά η Ελλάδα; Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που υπάρχουν για τη χώρα μας αφορούν το 2006 και έχουν προκύψει από μελέτη ειδικών της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ). Οπως αναφέρει στο «Βήμα» ο επιστημονικός υπεύθυνος της μελέτης, καθηγητής στον τομέα Υγείας Παιδιού στην ΕΣΔΥ κ. Τάκης Παναγιωτόπουλος «από τη μελέτη μας που περιελάμβανε περί τα 5.000 παιδιά Α’ Δημοτικού και Γ’ Γυμνασίου από 58 σχολικά τμήματα της χώρας, τα Ελληνόπουλα είναι σε γενικές γραμμές καλά εμβολιασμένα». Συγκεκριμένα, για τις περισσότερες δόσεις των εμβολίων που εντάχθηκαν στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών πριν από το 1990 (διφθερίτιδας – τετάνου – κοκκύτη, πολιομυελίτιδας, ιλαράς – ερυθράς – παρωτίτιδας) κατεγράφησαν πολύ υψηλά επίπεδα εμβολιασμού, της τάξεως του 98%-99%. Ωστόσο, αξιοσημείωτη εξαίρεση αποτελούσε η λήψη της δεύτερης δόσης του εμβολίου ιλαράς – ερυθράς – παρωτίτιδας (MMR), όπου η κάλυψη δεν ξεπερνούσε το 77% – στην παραμέληση λήψης της δεύτερης δόσης αποδίδεται και η επιδημία ιλαράς που «ξέσπασε» στη χώρα μας το 2010, σύμφωνα με τον κ. Παναγιωτόπουλο.

Για τα εμβόλια που εντάχθηκαν στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών ως την αρχή της δεκαετίας του 2000 (ηπατίτιδας Β και αιμόφιλου ινφλουέντσας τύπου b) εμφανίστηκε υψηλή κάλυψη της τάξεως του 90%-95%. Ωστόσο για τα εμβόλια που εντάχθηκαν στο Πρόγραμμα το 2006 η εμβολιαστική κάλυψη φάνηκε να ποικίλλει. Για παράδειγμα σε ό,τι αφορούσε τον μηνιγγιτιδόκοκκο C είχαν εμβολιαστεί επτά στα 10 παιδιά κατά τη διεξαγωγή της μελέτης. Σε ό,τι αφορούσε όμως τα εμβόλια για τον πνευμονιόκοκκο και την ανεμοβλογιά τα ποσοστά κάλυψης ήταν πολύ χαμηλά – 5% και 13% αντιστοίχως (πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι τα εμβόλια αυτά κυκλοφόρησαν ελάχιστο διάστημα πριν από τη διεξαγωγή της μελέτης).

Ο κ. Παναγιωτόπουλος υπογραμμίζει ότι από τη μελέτη προέκυψε επίσης ότι υπάρχουν κάποιες ομάδες του παιδικού πληθυσμού που υπολείπονται σημαντικά σε ό,τι αφορά τους εμβολιασμούς. «Πρόκειται για τα παιδιά μεταναστών στα οποία εμφανίζονταν μέτρια επίπεδα κάλυψης για όλα τα εμβόλια καθώς και τα παιδιά των Ρομά στα οποία τα ποσοστά κάλυψης είναι πολύ χαμηλά». Πράγματι, σύμφωνα με τελευταία ανεπίσημα στοιχεία, καθώς είναι δύσκολη η καταγραφή των εμβολιασμών στους Ρομά, εκτιμάται ότι τα ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης στον συγκεκριμένο πληθυσμό κυμαίνονται μεταξύ του 5% και του 8%.

Η ερευνητική ομάδα της ΕΣΔΥ βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε διαδικασία συλλογής στοιχείων για τη διεξαγωγή νέας μελέτης σχετικά με την εμβολιαστική κάλυψη στην Ελλάδα και, όπως μας πληροφορεί ο κ. Παναγιωτόπουλος, που είναι και πάλι επικεφαλής της, εκτιμάται ότι τα καινούργια, πολύτιμα για τους ειδικούς δεδομένα θα είναι έτοιμα ως το φθινόπωρο.

Κρίση, κριτική και παραπληροφόρηση

Τα στοιχεία αυτά κρίνονται ακόμη πιο χρήσιμα τώρα που η οικονομική κρίση έχει μπει στη ζωή των Ελλήνων καθώς υπάρχει ανησυχία μήπως επηρεάσει και το σημαντικό κομμάτι της που αφορά τους εμβολιασμούς. Ο καθηγητής επισημαίνει ότι τα στοιχεία του 2006 αποτελούν μια «πυξίδα» που γεννά ερωτήματα για το μέλλον. «Παρ’ ότι δεν έχουμε καταγράψει ακόμη πτώση των εμβολιασμών εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε αυτό το μελλοντικό ενδεχόμενο. Σύμφωνα με τα ευρήματα της προηγούμενης μελέτης περίπου τα 2/3 των παιδικών εμβολίων χορηγήθηκαν από γιατρούς του ιδιωτικού τομέα. Τώρα όμως είναι επόμενο ότι αυτή η τάση θα αλλάξει λόγω της κρίσης και πολλοί άνθρωποι θα αναζητήσουν και πάλι τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα για τους εμβολιασμούς. Το θέμα είναι αν ο δημόσιος τομέας θα μπορέσει να αντεπεξέλθει, αφού δεν είναι σε πολλές περιπτώσεις, όπως αυτές των Κέντρων Υγείας, κατάλληλα εξοπλισμένος».

Στο παζλ της αποτυχίας επίτευξης των στόχων σχετικά με την εμβολιαστική κάλυψη υπάρχουν όμως και άλλα κομμάτια, πιο… διαχρονικά από την οικονομική κρίση. Οπως υπογραμμίζει στο «Βήμα» ο καθηγητής Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρόεδρος της Παγκόσμιας Παιδιατρικής Εταιρείας και της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών κ. Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, οι ίδιοι οι επαγγελματίες υγείας δεν είναι συχνά κατάλληλα εκπαιδευμένοι με αποτέλεσμα να αντιδρούν στους εμβολιασμούς – ένα φαινόμενο που δεν είναι μόνο ελληνικό.«Το 25% των μαιών στη Γερμανία δήλωσε αντίθετο στον εμβολιασμό με ΜΜR ενώ το 6% των γιατρών στη Γαλλία ανέφερε ότι αντιτίθεται γενικώς στους εμβολιασμούς. Αλλά και στη χώρα μας μέχρι πέρυσι το 99% των γυναικολόγων ήταν αντίθετο στο εμβόλιο για τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (ΗPV). Στο πλάνο αυτό μπαίνουν και οι ομοιοπαθητικοί οι οποίοι υποστηρίζουν ότι κατά το πρώτο έτος ζωής, που είναι και το πιο σημαντικό για την πορεία του παιδιού, αφού το ανοσοποιητικό του σύστημα είναι πιο αδύναμο, δεν πρέπει να γίνεται κανένα εμβόλιο. Μια τέτοια άποψη είναι όμως τουλάχιστον επικίνδυνη».

Η κακή πληροφόρηση και η παραπληροφόρηση σχετικά με τα εμβόλια βρήκαν, σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντόπουλο, πρόσφορο έδαφος με την πανδημία γρίπης του 2009. «Ο σάλος που προκλήθηκε με το πανδημικό εμβόλιο είχε αντίκτυπο στους εμβολιασμούς γενικότερα. Παρ’ ότι δεν υπάρχουν επίσημα δεδομένα, εκτιμάται ότι η μείωση στους εμβολιασμούς ήταν της τάξεως του 15%-45%. Με προσπάθειες τα επίπεδα έχουν πλέον επανέλθει σε εκείνα προ της πανδημίας».

Και οι ενήλικοι χρειάζονται εμβόλια

Η όλη σύγχυση που προκλήθηκε το 2009 έκανε τους ειδικούς της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών να αποφασίσουν να δημιουργήσουν για πρώτη φορά ένα πρόγραμμα για τον εμβολιασμό των ενηλίκων, ο οποίος θα αποτελεί «μπούσουλα» προς γνώση και συμμόρφωση. Ετσι στα τέλη του περασμένου έτους έκανε την εμφάνισή του το πρόγραμμα εμβολιασμού ενηλίκων το οποίο, σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντόπουλο, «υπενθυμίζει σε όλους ότι οι εμβολιασμοί δεν σταματούν στην παιδική ηλικία». Ο καθηγητής εξηγεί ότι ο κάθε ενήλικος, σε περίπτωση που δεν είναι σίγουρος σχετικά με το αν έχει νοσήσει με κάποιο λοιμώδες νόσημα που καλύπτεται από τα υπάρχοντα εμβόλια, θα πρέπει να υποβληθεί σε ειδικές εξετάσεις ανάλογα με την περίπτωση. «Αν φανεί ότι δεν έχει ανοσία, θα πρέπει να κάνει το αντίστοιχο εμβόλιο. Παράλληλα όλα τα άτομα 50 ετών και άνω πρέπει να υποβάλλονται σε εμβόλιο για τη γρίπη και 60 ετών και άνω σε εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο».

Ο καθηγητής προσθέτει ότι και τα εμβόλια για τους ενηλίκους καλύπτονται από τα ασφαλιστικά ταμεία. «Τουλάχιστον προς το παρόν» συμπληρώνει, διότι εκφράζει φόβους μήπως υπό τη σκιά των νέων οικονομικών δεδομένων χαθεί το πολύτιμο «δώρο» των δωρεάν εμβολιασμών.

Διότι τα εμβόλια αποτελούν πραγματικά «δώρα» ζωής κλεισμένα σε μια ένεση. Και πρέπει όλοι, όπως λένε οι ειδήμονες, να μην… τσιμπούν στην (παράλογη) λογική της παραπληροφόρησης σχετικά με αυτά αλλά μόνο σε εκείνη της σωστής ενημέρωσης που χαρίζει υγεία.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

Το χρονοδιάγραμμα των εμβολιασμών σε παιδιά και εφήβους

1. Εμβόλιο ηπατίτιδας Β (HepB)

Ο εμβολιασμός γίνεται σε τρεις δόσεις, αρχίζοντας από την ηλικία των δύο μηνών (το μεσοδιάστημα μεταξύ πρώτης και δεύτερης δόσης πρέπει να είναι τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες και μεταξύ πρώτης και τρίτης δόσης τουλάχιστον τέσσερις μήνες). Προσοχή: Συνιστάται χορήγηση και τέταρτης δόσης σε πρόωρα βρέφη που γεννιούνται με βάρος κάτω των δύο κιλών, από μητέρα θετική στο επιφανειακό αντιγόνο του ιού της ηπατίτιδας Β (ΗbsAg). Οταν η μητέρα είναι φορέας του επιφανειακού αντιγόνου, η πρώτη δόση του εμβολίου πρέπει να χορηγείται εντός 12 ωρών από τη γέννηση.

2. Διφθερίτιδας, τετάνου, κοκκύτη (DTaP)

Χορηγείται σε τέσσερις δόσεις (η τέταρτη δόση μπορεί να γίνει τον 15ο μήνα της ζωής, εφόσον έχουν συμπληρωθεί έξι μήνες από τη χορήγηση της τρίτης δόσης, ενώ η μικρότερη ηλικία χορήγησης της πρώτης δόσης είναι στις έξι εβδομάδες ζωής). Στην Ελλάδα διατίθεται σε συνδυασμό με άλλα εμβόλια ως τετραδύναμο (μαζί με της πολιομυελίτιδας, DTaP-IPV), ως πενταδύναμο (μαζί με της πολιομυελίτιδας και του αιμόφιλου της ινφλουέντζας Β, DTaP-IPV-Hib) και ως εξαδύναμο (μαζί με της πολιομυελίτιδας, του αιμόφιλου της ινφλουέντζας Β και της ηπατίτιδας Β, DTaP-IPV-Hib-HepB). Σημείωση: Σε ό,τι αφορά το εμβόλιο τετάνου-διφθερίτιδας με μικρότερη δόση διφθεριτικής τοξίνης (Τd), στη χώρα μας κυκλοφορεί μόνο ως τετραδύναμο με προσθήκη και εμβολίου κατά της πολιομυελίτιδας (ΤdaP-IPV). Συνιστάται να γίνεται στην ηλικία των 11 – 12 ετών αν έχουν περάσει τουλάχιστον πέντε χρόνια από προηγούμενο εμβολιασμό με εμβόλιο που περιείχε χημικά εξασθενημένες τοξίνες τετάνου-διφθερίτιδας.

3. Ινφλουέντζας τύπου Β (Ηib)

Η μικρότερη ηλικία χορήγησης είναι οι έξι εβδομάδες και χορηγείται σε τέσσερις συνολικά δόσεις.

4. Εμβόλιο πολιομυελίτιδας (IPV)

Είναι απαραίτητη η χορήγηση τεσσάρων δόσεων.

5. Εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου, συζευγμένο (PCV) – Εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου, πολυσακχαριδικό (PPSV)

Το συζευγμένο εμβόλιο συνιστάται για όλα τα υγιή παιδιά ως πέντε ετών. Συνιστάται επιπλέον του συζευγμένου και η χορήγηση του 23δύναμου πολυσακχαριδικού εμβολίου (PPSV), τουλάχιστον δύο μήνες μετά την τελευταία δόση του συζευγμένου σε παιδιά άνω των δύο ετών που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου (π.χ. σε ανοσοκαταστολή, με ασπληνία, δρεπανοκυτταρική νόσο, νεφρική ανεπάρκεια, διαβήτη, καρδιακή νόσο). Στα παιδιά αυτά συνιστάται να γίνεται και μια αναμνηστική δόση του PPSV πέντε χρόνια μετά την πρώτη.

6. Εμβόλιο κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου, συζευγμένο (ΜCC και MCV4)

Το ΜCC γίνεται σε τρεις δόσεις (μικρότερη ηλικία χορήγησης οι έξι εβδομάδες), ενώ το MCV4 συνιστάται από την ηλικία των 11 ως 55 ετών, ανεξάρτητα από το αν έχει προηγηθεί εμβολιασμός με MCC.

7. Εμβόλιο κατά της ιλαράς-παρωτίτιδας-ερυθράς (ΜΜR)

Συνιστώνται δύο δόσεις του εμβολίου (η δεύτερη δόση πρέπει να χορηγείται σε ηλικία τεσσάρων ως έξι ετών ή και νωρίτερα, αρκεί να έχουν περάσει τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες από την πρώτη). Και οι δύο δόσεις πρέπει να χορηγούνται μετά το πρώτο έτος ζωής.

8. Εμβόλιο ανεμοβλογιάς

Η χορήγηση συνιστάται μετά την ηλικία των 12 μηνών για παιδιά που δεν έχουν νοσήσει (η δεύτερη δόση πρέπει να γίνεται σε ηλικία τεσσάρων ως έξι ετών, αλλά και νωρίτερα, αρκεί να έχουν περάσει τρεις μήνες μετά την πρώτη δόση). Εάν η δεύτερη δόση χορηγηθεί σε μεσοδιάστημα τεσσάρων εβδομάδων από την πρώτη σε παιδιά 12 μηνών ως 12 ετών δεν χρειάζεται επανάληψη.

9. Εμβόλιο ηπατίτιδας Α

Συνιστώνται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα έξι μηνών και η μικρότερη ηλικία χορήγησης είναι οι 12 μήνες.

10. Εμβόλιο ιού ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV)

Υπάρχουν δύο εμβόλια: ένα τετραδύναμο και ένα διδύναμο (και τα δύο συνιστώνται για την πρόληψη των προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκινικών βλαβών του τραχήλου της μήτρας, ενώ το τετραδύναμο προστατεύει και από τα κονδυλώματα). Το τετραδύναμο έχει έγκριση χορήγησης στις ηλικίες 9 – 45 ετών και το διδύναμο στις ηλικίες 10 – 26 ετών, ενώ στη χώρα μας και τα δύο εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα κορίτσια ηλικίας 12 – 26 ετών.

11. Εμβόλιο κατά της φυματίωσης (ΒCG)

Προσοχή: Συνιστάται εμβολιασμός στη γέννηση σε παιδιά πληθυσμιακών ομάδων με υψηλό δείκτη διαμόλυνσης, όπως ορισμένες ομάδες μεταναστών, Αθίγγανοι κ.ά., ή όταν υπάρχει ιστορικό φυματίωσης στο άμεσο οικογενειακό περιβάλλον. Συνιστάται παράλληλα μαζικός προληπτικός έλεγχος με δερμοαντίδραση Mantoux στις ηλικίες 12-15 μηνών, 4-6 ετών (πριν από τον εμβολιασμό) και στις ηλικίες 11 ως 12 ετών στα ανεμβολίαστα παιδιά.

12. Εμβόλιο κατά της γρίπης

Συνιστάται για παιδιά κάτω των έξι μηνών που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου (π.χ. με χρόνιες πνευμονοπάθειες, καρδιακή νόσο, ανοσοκαταστολή, δρεπανοκυτταρική νόσο, διαβήτη, νεφροπάθειες, νευρομυϊκά νοσήματα, παιδιά που κάνουν μακροχρόνια λήψη ασπιρίνης για νόσους όπως η Kawasaki ή η ρευματοειδής αρθρίτιδα). Δύο δόσεις εμβολίου απαιτούνται σε παιδιά έξι μηνών ως οκτώ ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή που πρωτοεμβολιάστηκαν τον προηγούμενο χρόνο με μία μόνο δόση εμβολίου.

13. Εμβόλιο κατά του ροταϊού (rota)

Στην Ελλάδα διατίθενται δύο εμβόλια που χορηγούνται είτε σε τρεις δόσεις (ηλικίες δύο, τεσσάρων και έξι μηνών) είτε σε δύο δόσεις (δύο και τεσσάρων μηνών αντίστοιχα). Η πρώτη δόση πρέπει να χορηγείται στην ηλικία του ενάμιση μήνα ως τον τρίτο μήνα ζωής και ο εμβολιασμός πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο στην ηλικία των έξι μηνών. Μετά τον έκτο μήνα απαγορεύεται η χορήγηση του εμβολίου διότι υπάρχει κίνδυνος εγκολεασμού (εντερική απόφραξη που θέτει σε κίνδυνο την αιμάτωση του εντέρου).

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

Τα εμβόλια των ενηλίκων

1. Εμβολιασμός κατά της γρίπης

Συνιστάται για όλους τους ενηλίκους άνω των 60 ετών μια δόση ετησίως. Προσοχή: Η ίδια σύσταση ισχύει και για όλα τα ενήλικα άτομα που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου για σοβαρές επιπλοκές από τη γρίπη, όπως επαγγελματίες υγείας, άτομα με χρόνιες πνευμονοπάθειες, με ανοσοκαταστολή, με καρδιακή νόσο, μεταμοσχευμένοι, ασθενείς με νεφροπάθειες, διαβήτη.

2. Εμβολιασμός κατά διφθερίτιδας, τετάνου και κοκκύτη (Τd, TdaP)

Συστήνεται σε όλους τους ανεμβολίαστους ενηλίκους, ανεξαρτήτως ηλικίας, να εμβολιάζονται πλήρως με δύο δόσεις του εμβολίου Τd (για τέτανο και διφθερίτιδα) με μεσοδιάστημα τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων και με μια τρίτη δόση 6-12 μήνες μετά τη 2η δόση. Για τους ενηλίκους που έχουν λάβει λιγότερες από τρεις δόσεις συστήνεται η συμπλήρωση των δόσεων που δεν έχουν γίνει. Και στις δύο περιπτώσεις ο εμβολιασμός συνεχίζεται με μια αναμνηστική δόση Td ανά 10ετία. Συνιστάται όμως αντικατάσταση της μιας δόσης Td (είτε από τις τρεις αρχικές είτε από τις ανά 10ετία αναμνηστικές) από μια δόση Tdap (εμβόλιο κατά του τετάνου, της διφθερίτιδας και του κοκκύτη) ανεξαρτήτως ηλικίας, ως 65 ετών. Πρέπει επίσης να εμβολιάζονται με μια δόση Tdap όλες οι γυναίκες μετά τον τοκετό, τα άτομα που έρχονται σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των 12 μηνών όπως βρεφοκόμοι, οικιακές βοηθοί, γιαγιάδες, παππούδες και το υγειονομικό προσωπικό.

3. Εμβολιασμός κατά της ιλαράς, της παρωτίτιδας, της ερυθράς (ΜΜR)

Σε ό,τι αφορά την ιλαρά και την παρωτίτιδα συστήνεται εμβολιασμός με δύο δόσεις MMR με ελάχιστο μεσοδιάστημα τεσσάρων εβδομάδων σε ενηλίκους που έχουν πρόσφατα εκτεθεί σε κρούσμα ιλαράς ή βρίσκονται σε κοινότητα με επιδημική έξαρση ιλαράς, σε φοιτητές που διαμένουν σε φοιτητικές εστίες, σε εργαζομένους σε υγειονομικές μονάδες και σε άτομα που πρόκειται να ταξιδέψουν σε άλλες χώρες. Σε ό,τι αφορά τον εμβολιασμό κατά της ερυθράς συστήνεται εμβολιασμός με δύο δόσεις ΜΜR σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που έχει αποδειχθεί εργαστηριακά ότι δεν έχουν ανοσία κατά της ερυθράς. Οι έγκυες χωρίς ανοσία πρέπει να εμβολιάζονται πρέπει να εμβολιάζονται μετά τον τοκετό και πριν από την έξοδό τους από το μαιευτήριο με μια δόση MMR.

4. Eμβολιασμός κατά της ανεμοβλογιάς

Ολοι οι ενήλικοι χωρίς ένδειξη ανοσίας στην ανεμοβλογιά (προηγηθείσα νόσηση ή εμβολιασμός) πρέπει να εμβολιάζονται με δύο δόσεις του εμβολίου με ελάχιστο μεσοδιάστημα τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων ή με μία δόση αν έχουν κάνει την πρώτη δόση σε μικρή ηλικία. Ειδικότερα πρέπει να εμβολιάζονται συγγενείς ατόμων με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα όπως τα άτομα με ανοσοανεπάρκειες και ανοσοκαταστολή, εκπαιδευτές, νηπιαγωγοί, πληθυσμοί ιδρυμάτων, φοιτητές που διαμένουν σε φοιτητικές εστίες, στρατιώτες, έφηβοι, μη έγκυες γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία, άτομα που ταξιδεύουν στο εξωτερικό, υγειονομικό προσωπικό.

5. Εμβολιασμός για τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (ΗPV)

Παρ’ ότι συστήνεται η χορήγηση του εμβολίου (είτε του διδύναμου είτε του τετραδύναμου) πριν από την έναρξη της σεξουαλικής ζωής των κοριτσιών και της πιθανής έκθεσής τους στον ιό, η χορήγηση μπορεί να γίνει και μετά την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και της πιθανής έκθεσης στον HPV (το τετραδύναμο εμβόλιο μπορεί επίσης να χορηγηθεί σε αγόρια 9-26 ετών για την πρόληψη εμφάνισης κονδυλωμάτων). Και αυτό διότι ακόμη και αν ένα κορίτσι έχει μολυνθεί με κάποιον από τους τύπους που περιέχονται στο εμβόλιο, μπορεί να προστατευθεί από κάποιους άλλους που επίσης περιέχονται σε αυτό.

6. Εμβολιασμός κατά του πνευμονιόκοκκου (PCV13)

Συστήνεται εμβολιασμός όλων των ατόμων άνω των 50 ετών με μια δόση του συζευγμένου εμβολίου (PCV13). Για τα άτομα ηλικίας 19-50 ετών συστήνονται 1-2 δόσεις του πολυσακχαριδικού (PPSV) εμβολίου όταν ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου για μόλυνση με πνευμονιόκοκκο (π.χ. χρόνιοι καπνιστές, ασθενείς με κοχλιακά εμφυτεύματα καθώς και άτομα με συγγενείς αντισωματικές ανεπάρκειες, ανοσοκαταστολή, ασπληνία, νεφρική ανεπάρκεια, σακχαρώδη διαβήτη, καρδιακή νόσο, χρόνια πνευμονοπάθεια συμπεριλαμβανομένου του άσθματος).

7. Εμβολιασμός κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου (ΜnCV4)

Συστήνεται εμβολιασμός με μία δόση του τετραδύναμου συζευγμένου μηνιγγιτιδοκοκκικού εμβολίου σε άτομα υψηλού κινδύνου για μηνιγγοκοκκική νόσο (φοιτητές σε φοιτητικές εστίες, στρατιώτες, ταξιδιώτες σε ενδημικές περιοχές όπως η υποσαχάριος Αφρική, ταξιδιώτες στη Μέκκα) καθώς και σε άτομα με λειτουργική ή ανατομική ασπληνία ή άτομα με HIV λοίμωξη. Αν τα άτομα αυτά έχουν ήδη λάβει το παλαιότερο μη συζευγμένο πολυσακχαριδικό εμβόλιο πρέπει να επανεμβολιασθούν και με το συζευγμένο (λήψη δύο δόσεων του εμβολίου με μεσοδιάστημα δύο μηνών).

8. Εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Α

Ο εμβολιασμός συστήνεται σε ενήλικες που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου (όπως ομοφυλόφιλοι, τοξικομανείς, επαγγελματίες υγείας, προσωπικό καθαριότητας εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, άτομα με χρόνια ηπατική νόσο).

9. Εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β

Ο εμβολιασμός συστήνεται σε όλους τους ενηλίκους χωρίς ένδειξη ανοσίας. Είναι όμως απαραίτητος σε ενηλίκους που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου για μόλυνση με τον ιό της ηπατίτιδας Β (π.χ. άτομα με περισσότερους από έναν ερωτικούς συντρόφους στη διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών, άτομα με σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, ομοφυλόφιλοι, τοξικομανείς).

10. Εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα

Στη χώρα μας δεν κυκλοφορεί εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα. Γενικώς συστήνεται χορήγηση μιας δόσης του εμβολίου για ενηλίκους 60 ετών και άνω ανεξάρτητα από το αν αναφέρεται προηγούμενο επεισόδιο έρπητα ζωστήρα. Δεδομένης της έλλειψης του ειδικού εμβολίου, μπορεί να γίνει εμβολιασμός με το εμβόλιο της ανεμοβλογιάς αφού ο ίδιος ιός προκαλεί και τον έρπητα ζωστήρα.

ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ

Νέα «όπλα» στη μάχη με τον μηνιγγιτιδόκοκκο

Σημαντικά βήματα για την πρόληψη της μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου, μιας άκρως απειλητικής για τη ζωή ασθένειας που «πλήττει» κυρίως τα μικρά παιδιά και τους εφήβους και μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο μέσα σε 24-48 ώρες από την πρώτη εκδήλωση των συμπτωμάτων, έχουν κάνει τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες.

Οπως αναφέρει μιλώντας στο «Βήμα» η καθηγήτρια Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, λοιμωξιολόγος, αντιπρόεδρος του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) κυρία Μαρία Θεοδωρίδου, έχουμε πλέον στα χέρια μας αποτελεσματικά εμβόλια για τον μηνιγγιτιδόκοκκο, τα οποία, σε αντίθεση με τα παλαιότερα, μπορούν να εφαρμοστούν σε μικρές ηλικίες. Τον τελευταίο χρόνο μάλιστα είναι διαθέσιμο στην ελληνική αγορά το πρώτο τετραδύναμο συζευγμένο εμβόλιο για τον μηνιγγιτιδόκοκκο, το οποίο ενδείκνυται για χορήγηση σε εφήβους ηλικίας άνω των 11 ετών και καλύπτει τις τέσσερις βασικές οροομάδες του βακτηρίου Neisseria meningitides που προκαλεί μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο (πρόκειται για τις οροομάδες Α, C, W135 και Υ). Σύμφωνα με την καθηγήτρια, στις ΗΠΑ και σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες το εμβόλιο έχει πάρει άδεια για χορήγηση και σε μικρά παιδιά ηλικίας δύο ετών και άνω ενώ ανάλογη έγκριση αναμένεται σύντομα και στη χώρα μας. Μεγάλη νίκη όμως ενάντια στη βακτηριακή μηνιγγίτιδα αναμένεται να επέλθει όταν «κατατροπωθεί» και η οροομάδα Β του βακτηρίου. Η κυρία Θεοδωρίδου τονίζει: «Η συγκεκριμένη είναι μια από τις μεγάλες προκλήσεις στον τομέα της ανάπτυξης εμβολίων. Εκτιμάται ότι ένα τέτοιο εμβόλιο θα είναι διαθέσιμο στα τέλη του 2012».

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ

«Ασπίδα» το εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο

Μια από τις μεγαλύτερες απειλές, με υψηλή μάλιστα θνητότητα, αποτελεί η πνευμονιοκοκκική νόσος, η οποία «προτιμά» τα παιδιά κάτω των πέντε ετών καθώς και τους ενηλίκους άνω των 50 ετών – κυρίως όταν συνυπάρχουν υποκείμενα νοσήματα, όπως η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, το βρογχικό άσθμα, ο σακχαρώδης διαβήτης. Σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας το συνολικό κόστος της πνευμονίας (σε ό,τι αφορά τόσο φάρμακα και νοσοκομειακή περίθαλψη όσο και χαμένες ημέρες εργασίας) ανέρχεται σε 10 δισ. ευρώ ετησίως μόνο στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή στοιχεία δείχνουν ότι στη χώρα μας η χορήγηση του 13δύναμου συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου οδηγεί σε εξοικονόμηση μεγαλύτερη από 4 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών κ. Ανδρέας Κωνσταντόπουλος σημειώνει πως υπάρχουν νέα δεδομένα σε ό,τι αφορά τη χορήγηση του συγκεκριμένου εμβολίου. «Είδαμε ότι ύστερα από χορήγηση δύο δόσεων του παλαιού πολυσακχαριδικού εμβολίου, στη χορήγηση της τρίτης δόσης αυτό σταματά να είναι αποτελεσματικό.

Από μελέτες προέκυψε λοιπόν ότι η χορήγηση δύο δόσεων του νέου εμβολίου για τον πνευμονιόκοκκο, με απόσταση τουλάχιστον δύο μηνών μεταξύ τους, μπορεί να καλύψει το άτομο εφ’ όρου ζωής».

Πώς εκδηλώνεται αλλά και αντιμετωπίζεται η ασθένεια των πνευμόνων

Η πνευμονία είναι μόλυνση των πνευμόνων που συνοδεύεται από βήχα, πυρετό, αναπνευστική δυσχέρεια και φλέγματα. Οι περισσότερες πνευμονίες προκαλούνται από βακτηρίδια. Υπάρχουν όμως και άλλοι μικροοργανισμοί όπως ιοί, μύκητες και παράσιτα που μπορούν να προσβάλουν τους πνεύμονες και να προκαλέσουν πνευμονία.
Ένα από τα συχνότερα βακτηρίδια που προκαλούν πνευμονία είναι ο πνευμονιόκοκκος (Streptococcus Pneumonia). Ένα άλλο βακτηρίδιο που προκαλεί πνευμονία αλλά με μικρότερη συχνότητα, είναι ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος.

Ορισμένα άλλα βακτηρίδια όπως το μυκόπλασμα, η λεγιονέλλα, τα χλαμύδια και ορισμένοι ιοί, προκαλούν πνευμονίες που δεν έχουν όλα τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της πνευμονίας. Για το λόγο αυτό οι μολύνσεις των πνευμόνων από τα μικρόβια αυτά αποκαλούνται άτυπες πνευμονίες. Οι άτυπες πνευμονίες προσβάλλουν συνήθως τα άτομα κάτω των 40 ετών.

Επίσης ασθενείς που είναι ήδη εισηγμένοι σε νοσοκομεία, πιθανόν να παρουσιάσουν δευτερογενείς πνευμονίες λόγω μικροβίων που έχουν πάρει από το νοσοκομείο.

Οι ασθενείς με μειωμένη άμυνα όπως οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι καρκινοπαθείς, οι ασθενείς με AIDS ή με άλλη χρόνια πάθηση είναι περισσότερο ευάλωτοι στις δευτερογενείς νοσοκομειακές πνευμονίες. Οι πνευμονίες αυτές, είναι σοβαρότερης μορφής διότι μεταδίδονται από ανθεκτικά νοσοκομειακά μικρόβια.

Πνευμονίες μπορούν επίσης να προκληθούν από εισρόφηση υγρών στους πνεύμονες. Τα υγρά αυτά μπορεί να προέρχονται από το στόμα ή από το στομάχι. Τα υγρά αυτά είναι δυνατόν να προκαλέσουν χημική πνευμονία.
Τα κυριότερα συμπτώματα της πνευμονίας είναι ο πυρετός, ο βήχας με φλέγματα, η δυσχέρεια αναπνοής και η κούραση.

Οι ασθενείς μπορούν επίσης να έχουν πόνο στο θώρακα, ταχύπνοια, κυάνωση και υπόταση. Στους ηλικιωμένους ασθενείς, η αλλοίωση της γενικής κατάστασης με έντονη κούραση ή ακόμη μια κατάσταση σύγχυσης μπορεί να είναι από τα πιο έντονα συμπτώματα.

Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό του ασθενούς, στην ιατρική εξέταση και τις συμπληρωματικές εξετάσεις που περιλαμβάνουν αναλύσεις αίματος, των φλεγμάτων και ακτινογραφία του θώρακα.

Η ύπαρξη ταχύπνοιας, δηλαδή μιας γρήγορης αναπνοής, τα χείλη και τα δάκτυλα που έχουν μια κακή, χλωμή ή κυανή χρώση, είναι δείκτες σοβαρότητας της ασθένειας που δείχνουν ότι δεν υπάρχει ικανοποιητικό οξυγόνο στην κυκλοφορία του αίματος. Εάν η κατάσταση αυτή επιδεινωθεί και δεν δοθεί η κατάλληλη θεραπεία, τότε είναι δυνατόν να υπάρξει ταχυκαρδία και κατάσταση νευρολογικής σύγχυσης, λόγω ανεπάρκειας καλής οξυγόνωσης του εγκεφάλου.

Η κλινική εξέταση από το γιατρό μπορεί με τη βοήθεια του στηθοσκοπίου να αναγνωρίσει το γεγονός ότι υπάρχει πνευμονία. Όμως η ακτινογραφία του θώρακα θα επιβεβαιώσει ότι υπάρχει πύκνωση στους πνεύμονες λόγω μόλυνσης με κάποιο μικρόβιο.

Οι αναλύσεις του αίματος πιθανόν να δείξουν αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων του αίματος. Επίσης σε περιπτώσεις βακτηριδιακών μολύνσεων είναι αυξημένα και τα ουδετερόφιλα. Τα ουδετερόφιλα είναι η ομάδα των λευκών αιμοσφαιρίων που καταπολεμούν τις βακτηριδιακές μολύνσεις.

Άλλες αναλύσεις μπορούν να επιβεβαιώσουν την ύπαρξη φλεγμονής και μόλυνσης. Οι καλλιέργειες του αίματος, μπορούν να δείξουν ότι ένα παθολογικό μικρόβιο έχει περάσει και έχει μολύνει και το αίμα προκαλώντας σηψαιμία. Οι καλλιέργειες πτυέλων, είναι επίσης δυνατόν να βοηθήσουν στην αναγνώριση του παθολογικού οργανισμού που προκάλεσε την πνευμονία.

Συνολικά το ιστορικό και η εξέταση του ασθενούς, οι αναλύσεις αίματος, οι καλλιέργειες αίματος και πτυέλων, η ακτινογραφία θώρακος, η ύπαρξη ειδικών αντισωμάτων στο αίμα, βοηθούν στο να γίνει η διάγνωση της πνευμονίας και σε πολλές περιπτώσεις να αναγνωρισθεί ο παράγοντας που την έχει προκαλέσει.

Η διάρκεια της πνευμονίας εξαρτάται από το μικρόβιο που την έχει προκαλέσει. Μπορεί να διαρκέσει από μερικές μέρες μέχρι μία εβδομάδα ή περισσότερο. Η ανταπόκριση στην αντιβίωση και ο χρόνος έναρξης της αντιβίωσης παίζουν ρόλο στο πόσο θα διαρκέσει η ασθένεια.

Η θεραπεία περιλαμβάνει την αντιβίωση ανάλογα με το μικρόβιο που έχει προκαλέσει την πνευμονία. Εάν δεν έχει απομονωθεί ένα συγκεκριμένο μικρόβιο, η αντιβίωση θα δοθεί ανάλογα με τα ευρήματα που θα βρεθούν και που θα δείχνουν προς μια συγκεκριμένη ομάδα παθογόνων οργανισμών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις ασθενών με χρόνια προβλήματα ή ηλικιωμένων ή παιδιών, η διάγνωση της πνευμονίας πιθανόν να επιβάλει και την εισαγωγή του ασθενούς στο νοσοκομείο.

Εκτός από την αντιβίωση, επιπρόσθετα θεραπευτικά μέτρα που μπορούν να βοηθήσουν είναι η ξεκούραση στο κρεβάτι του ασθενούς, η ενυδάτωση, η παροχή οξυγόνου εάν χρειάζεται. Εάν υπάρχει ξηρός, κουραστικός και μη παραγωγικός βήχας τα φάρμακα που καταστέλλουν το βήχα, ανακουφίζουν τον ασθενή.

Η πρόληψη για ορισμένες μορφές της πνευμονίας μπορεί να γίνει με εμβόλιο εναντίον γνωστών μικροβίων που προκαλούν πνευμονίες. Για παράδειγμα το εμβόλιο εναντίον των συχνότερων τύπων του πνευμονιοκόκκου, μπορεί να προστατεύει από τις πνευμονίες που προκαλεί το μικρόβιο αυτό. Το εμβόλιο εναντίον της γρίπης, μειώνοντας τη συχνότητα της γρίπης, μειώνει και τις βακτηριδιακές πνευμονίες που προκύπτουν λόγω επιπλοκών της γρίπης.

Τα εμβόλια κατά του πνευμονιοκόκκου και εναντίον της γρίπης, χορηγούνται σε ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού όπως άτομα τρίτης ηλικίας, σε παιδιά, σε ανοσοκατασταλμένους δηλαδή ασθενείς με μειωμένη άμυνα του οργανισμού και σε άλλους ασθενείς με χρόνιες παθήσεις. Σήμερα η τάση είναι να γίνονται ευκολότερα εμβολιασμοί σε ευρύτερα σύνολα του πληθυσμού.

Το πλύσιμο των χεριών, η χρήση προστατευτικής μάσκας προσώπου, ο καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων, η τήρηση μιας κατάλληλης ατομικής υγιεινής, η καλή διατροφή, είναι επιπρόσθετα προληπτικά μέτρα που προστατεύουν από την πνευμονία.

Πηγή: ygeianews.gr

Ο ιός της γρίπης απομονώθηκε στους ανθρώπους για πρώτη φορά το 1933. Οι ιοί της γρίπης είναι μέλη της οικογένειας των ορθομυξοιών και δομικά χαρακτηρίζονται από ένα κεντρικό ριβονουκλεοτιδικό πυρήνα, που περιβάλλεται από μία θήκη στην οποία ευρίσκονται λιπίδια και γλυκοπρωτεΐνες. Το γένωμα του ιού είναι RNA.

Ανάλογα με τα γενικά αντιγονικά χαρακτηριστικά, οι ιοί της γρίπης διαιρούνται σε γενικούς τύπους (Α, Β, C κλπ). Οι πιο σοβαρές επιδημικές εξάρσεις προκαλούνται από ιούς γρίπης Α. Οι επιδημίες αρχίζουν απότομα, κορυφώνονται σε διάστημα 2-3 εβδομάδων, διαρκούν 2-3 μήνες και υποχωρούν εξίσου γρήγορα όπως άρχισαν. Η μετάδοση της γρίπης, γίνεται μετά από ενοφθαλμισμό του ιού στο αναπνευστικό σύστημα, με τον βήχα, τον πταρμό, αλλά και με μολυσμένα αντικείμενα. Γενικώς, ο χρόνος επώασης είναι μία με τρεις ημέρες. Η αποβολή του ιού διακόπτεται συνήθως εντός δύο με πέντε ημερών μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Η γρίπη χαρακτηρίζεται από αιφνίδια έναρξη πυρετού, 38-41 βαθμούς, πόνους στους μύες, πονοκέφαλο, βήχα, πρήξιμο αδένων, ρίγη, αίσθημα κακουχίας. Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα άτομα εμφανίζουν την εικόνα που προαναφέρεται, το φάσμα των κλινικών εκδηλώσεων είναι ευρύ και κυμαίνεται από ελαφρά απύρετη αναπνευστική νόσο όπως το κοινό κρυολόγημα έως την σοβαρή εξάντληση. Ο πυρετός εμφανίζει ταχεία άνοδο κατά το πρώτο 24ωρο και πέφτει βαθμιαία σε διάστημα δύο – τριών ημερών, αν και περιστασιακά διαρκεί επί μία εβδομάδα. Παρά το γεγονός ότι η νόσος γενικά λύεται εντός δύο πέντε ημερών, σε μικρό αριθμό ατόμων εμφανίζονται επιπλοκές.

Το σύνδρομο κόπωσης ή εξάντλησης μετά από γρίπη είναι σύνδρομο σημαντικής εξασθένησης που εμφανίζει μια σημαντική μειονότητα ασθενών που αναρρώνει από τη νόσο. Το σύνδρομο εμφανίζεται συχνότερα σε ηλικιωμένα άτομα και είναι πιθανόν να επιμείνει επί εβδομάδες μετά την αποδρομή της νόσου. Σε ορισμένες περιπτώσεις διαταράσσεται πλήρως η ικανότητα του ανθρώπου να εκτελεί απλά καθημερινά καθήκοντα. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται από έλλειψη ενέργειας, που εκδηλώνεται είτε ως μείωση της ικανότητας εκτέλεσης απλών κινήσεων λόγω μυϊκής αδυναμίας, είτε ως εύκολη εξάντληση μετά ή κατά την διάρκεια μυϊκής προσπάθειας, είτε ως αίσθημα πνευματικής κόπωσης που εμποδίζει την εκτέλεση πνευματικών δραστηριοτήτων ή καθημερινών δραστηριοτήτων που προϋποθέτουν ψυχική συγκέντρωση. Το σύνδρομο αυτό ποικίλλει σε σοβαρότητα και βαρύτητα. Διακρίνουμε:

Απλό σύνδρομο χρόνιας κόπωσης μετά από γρίπη
Πρόκειται για το πιο σύνηθες σύνδρομο. Η πρόγνωσή του είναι καλή. Η κόπωση δεν συνοδεύεται από αντικειμενικά σημεία χαλαρής παράλυσης ή λύσης μυών. Συνήθως περιλαμβάνει μεικτό σωματικό πνευματικό στοιχείο, με προεξάρχουσα την πνευματική συνιστώσα της κόπωσης (αδυναμία συγκέντρωσης, εύκολη διανοητική κόπωση). Η έντονη διέγερση του ανοσοποιητικού που περιλαμβάνει παραγωγή αντισωμάτων (ανιχνεύονται πολλές φορές μετά το δεκαήμερο), παραγωγή ιντερφερονών, κινητοποίηση του σπλήνα, κινητοποίηση κυτταροτοξικών λεμφοκυττάρων. Ορισμένες φορές κατά την έντονη αυτή κινητοποίηση συμβαίνουν δυσλειτουργίες, που συντελούν στην πυροδότηση χρόνιας κόπωσης, μετά την κατά τα λοιπά ομαλή αποδρομή της γρίπης.

Σύνδρομο κόπωσης από μυοσίτιδα, ραβδομυόλυση
Πρόκειται για σοβαρή σωματική κόπωση, χαρακτηριζόμενη από έντονη ευαισθησία ή πόνους στην περιοχή των μυών, που οφείλεται σε λύση μυϊκών κυττάρων, έξοδο μυοσφαιρίνης-μυικών ενζύμων στο αίμα. Λόγω της λύσης των μυϊκών κυττάρων υπάρχει σοβαρού βαθμού σωματική αδυναμία. Η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ηλεκτρολυτικές διαταραχές, νεφρική ανεπάρκεια, πολυοργανική βλάβη και είναι σπάνια επιπλοκή της γρίπης.

Σύνδρομο Guillain Barré
Πρόκειται για σοβαρή σωματική κόπωση από οξεία, συνήθως ταχέως εξελισσόμενη πολυνευροπάθεια που χαρακτηρίζεται από μυϊκή αδυναμία και διαταραχή αισθητικότητας. Πρόκειται για ποικίλου βαθμού κινητική παράλυση. Το σύνδρομο είναι σπάνιο και εμφανίζεται πέντε ημέρες –τρεις εβδομάδες μετά την γρίπη.

Kατά την ιατρική εξέταση, αξιολογείται με απλές δοκιμασίες που πραγματοποιούνται στο ιατρείο, εάν υπάρχει αντικειμενικώς σωματική συνιστώσα με μείωση της δύναμης των μυών του σώματος ή όχι, εάν η κόπωση είναι εστιακή αφορά δηλαδή συγκεκριμένη ομάδα μυών ή περιοχή του σώματος ή είναι γενικευμένη, εάν υπάρχουν διαταραχές των νεύρων που ρυθμίζουν την ομαλή κίνηση των αντίστοιχων μυών ή το πρόβλημα εντοπίζεται μεμονωμένα στο μυ, οπότε αναλόγως κατευθύνεται ο διαγνωστικός έλεγχος. Αδυναμία ή κόπωση χωρίς αντικειμενικά ευρήματα μείωσης μυϊκής ισχύος ή παράλυσης κατά την ιατρική εξέταση, αποτελεί χαρακτηριστικό του απλού συνδρόμου χρόνιας κόπωσης μετά από γρίπη. Η σωστή παθολογική εξέταση είναι σημαντική για τη σωστή διάγνωση και θεραπεία.

Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη (J. Asthma 2009), ο τρέχων επιπολασμός βρογχικού άσθματος στα Ελληνόπουλα, είναι 9% και 7% σε ηλικίες 7 και 18 ετών αντίστοιχα, ενώ ο επιπολασμός χρόνιου άσθματος είναι 26,3% σε ηλικία 18 ετών. Το 2005, στις ΗΠΑ, αναφέρθηκε ότι περίπου το 8,9% των παιδιών ηλικίας μικρότερης των 18 ετών (6.500.000) έπασχαν από βρογχικό άσθμα (Β.Α.).

Το Β.Α., ως χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών, θεωρείται χρόνιο νόσημα του αναπνευστικού συστήματος. Τα παιδιά με Β.Α. θεωρείται ότι ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου όσον αφορά στις επιπλοκές του ιού της γρίπης. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή Εμβολιασμών των ΗΠΑ (A.C.I.P.), από το 1964, που ιδρύθηκε, συνιστά τον εμβολιασμό έναντι του ιού της γρίπης, κάθε χρόνο, σε όλα τα παιδιά με Β.Α., ηλικίας άνω των 6 μηνών.

Μελέτες έδειξαν, ότι ακόμα και κατά τη διάρκεια των κρίσεων του Β.Α., ανεξαρτήτως συμπτωμάτων ή χρήσεως κορτιζόνης από του στόματος (μέχρι 5 μέρες περίπου), σε παιδιά με χρόνια χορήγηση εισπνεόμενων κορτιζοειδών (σε δόσή <900 μg/24ωρο), ο εμβολιασμός έναντι του ιού της γρίπης είναι ασφαλής και αποτελεσματικός. Ο πανδημικός ιός της γρίπης Α (Η1Ν1), μπορεί να εκδηλωθεί με ήπια συμπτώματα από το αναπνευστικό (κυνάγχη, ρινόρροια, βήχας), με κεφαλαλγία, μυαλγίες, εμέτους, διάρροιες ή βαριά συμπτώματα όπως δυσκολία στην αναπνοή, δύσπνοια κατά τις φυσικές δραστηριότητες ή την ηρεμία, κυάνωση, θωρακικό άλγος, υψηλό πυρετό, διαταραχή του επιπέδου συνείδησης ή να είναι ασυμπτωματικός. Τα παιδιά με Β.Α. ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου για τις επιπλοκές από τον ιό της νέας γρίπης Α (Η1Ν1). Σύμφωνα με το CDC (Centers for Disease Control and Prevention) συνιστάται: 1) Παιδιά με Β.Α., όπως και όλοι μας , πρέπει - να πλένουν τα χέρια τους με νερό και σαπούνι συχνά κυρίως αφού βήξουν ή φταρνιστούν. - να καλύπτουν τη μύτη και το στόμα τους με χαρτομάντιλο όταν βήχουν ή φταρνίζονται και να το πετούν αμέσως μετά . Αν δεν έχουν χαρτομάντιλο καλύπτουν τη μύτη και το στόμα, με την έσω επιφάνεια του αγκώνα ή του ώμου τους. - να αποφεύγουν να ακουμπήσουν τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα τους - να παραμένουν στο σπίτι, όταν αρρωστήσουν. 2) Να συμμορφώνονται με την προφυλακτική αγωγή, που έχει χορηγηθεί από τον ιατρό τους για το Β.Α. και ακολουθούν τις οδηγίες του σε περίπτωση έξαρσης της νόσου. 3) Οι γονείς ενημερώνουν το σχολείο για τη χρόνια προφυλακτική αγωγή του παιδιού τους και για τον τρόπο αντιμετώπισης των εξάρσεων της νόσου. 4) Εμβολιάζονται κατά του ιού της εποχικής γρίπης, κάθε χρόνο. Αν ο εμβολιασμός γίνεται για πρώτη φορά, σε ηλικίες 6 μηνών έως 8 ετών, απαιτούνται 2 δόσεις, ενώ σε ηλικίες άνω των 8 ετών, μία δόση. 5) Εμβολιάζονται κατά του πανδημικού ιού της γρίπης Α (Η1Ν1), όταν θα είναι διαθέσιμο το εμβόλιο. 6) Τα παιδιά με Β.Α. ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου για την κύρια επιπλοκή του ιού, που είναι η σοβαρή πνευμονία. Κύριο αίτιο της πνευμονίας αυτής παραμένει ο s. pneumonias (πνευμονιόκοκκος). Για τον λόγο αυτό συνιστάται ο εμβολιασμός, σε ηλικίες >5 ετών με το 23δύναμο μη συζευγμένο πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο, ενώ παιδιά ηλικίας 2 μηνών έως 5ετών έχουν ήδη εμβολιασθεί σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών με το συζευγμένο πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο. Το τελευταίο 7δύναμο εμβόλιο, δεν συνιστάται σε μεγαλύτερες ηλικίες γιατί δεν είναι συχνή η νόσηση στις ηλικίες αυτές, από τους 7 ορότυπους που περιέχει.

7) Σε περίπτωση σοβαρής κλινικής εικόνας ή ταχείας κλινικής επιδείνωσης είναι απαραίτητη, η νοσηλεία και η χορήγηση αντιικών φαρμάκων. Τα αντιικά φάρμακα είναι η οσελταμιβίρη (Tamiflu) και η ζαναμιβίρη (Relenza). H τελευταία δεν χορηγείται σε παιδιά με Β.Α.. Όταν η θεραπεία αρχίσει εγκαίρως, τις πρώτες 48 ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων, ελαττώνεται η διάρκεια νόσησης κατά 1-2 /24ωρα, μειώνεται ο κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών ή ακόμα και θανάτου. Ωστόσο μελέτες έδειξαν ότι η θεραπεία με οσελταμιβίρη, σε νοσηλευόμενους ασθενείς μειώνει τη διάρκεια νοσηλείας ή τη θνησιμότητα, ακόμα και αν χορηγηθεί αργότερα από 48 ώρες, από την έναρξη των συμπτωμάτων.

8) Για παιδιά με Β.Α., που εμφανίζουν συμπτώματα της νέας γρίπης:

-Πρέπει να υπάρχει άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό.

-Να αντιμετωπίζονται εμπειρικά συνεχίζοντας και την προφυλακτική αγωγή τους, ενώ συγχρόνως τον ενημερώνουν για οποιαδήποτε εξέλιξη των συμπτωμάτων τους

-Να εξετάζονται άμεσα σε περίπτωση επίμονου υψηλού πυρετού, επίμονου βήχα, δύσπνοιας ή θωρακικού άλγους.

-Να αντιμετωπίζονται με αντιική θεραπεία, σε περίπτωση διαπίστωσης επιπλοκών της γρίπης Η1Ν1. Η διάρκεια της θεραπείας είναι πέντε μέρες, ενώ ο ιός εξακολουθεί να μεταδίδεται και τέσσερα 24ωρα μετά την έναρξή της.

9) Είναι γνωστό ότι η μετάδοση του πανδημικού ιού, αρχίζει μία ημέρα προ της εκδήλωσης των συμπτωμάτων και συνεχίζει επτά μέρες μετά. Τα παιδιά και κυρίως τα μικρότερα μεταδίδουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Επειδή ο πυρετός ορίσθηκε ως το κύριο σύμπτωμα, ως χρόνος μετάδοσης τελικά ορίζεται 1 ημέρα πριν και 1 ημέρα μετά το τέλος του πυρετού. Τα παιδιά με γνωστό Β.Α., αν έρθουν σε στενή επαφή με επιβεβαιωμένο πάσχοντα από Η1Ν1, συνιστάται να πάρουν χημειοπροφύλαξη (ΧΜΠ), α) αν δεν έχουν περάσει περισσότερες από 48 ώρες, από την τελευταία επαφή τους με τον πάσχοντα και β) αν έχουν έρθει σε επαφή κατά τον χρόνο μετάδοσης του ιού και όχι πριν ή μετά από αυτόν. Η ΧΜΠ ελαττώνει αλλά δεν εξαλείφει τον κίνδυνο νόσησης από τον ιό και η προφύλαξη που παρέχει σταματά με το τέλος της αγωγής. Οι ασθενείς οφείλουν να επικοινωνήσουν με τον γιατρό τους, αν και παρά την αγωγή, εμφανίσουν συμπτώματα γρίπης. Η διάρκεια της ΧΜΠ είναι δέκα ημέρες. Η θεραπεία με αντιικά φάρμακα είναι αποτελεσματική σε ποσοστό 70-90%. Ωστόσο, επειδή αναφέρεται σε κάποιες περιπτώσεις αντοχή στη θεραπεία με οσελμιβίρη κατά του ιού Η1Ν1, συνιστάται προσεκτική και περιορισμένη χρήση της ΧΜΠ, και τα άτομα στα οποία χορηγείται να εξακολουθούν να τηρούν τις συστάσεις για πρόληψη εξάπλωσης του ιού για να προληφθεί η εξάπλωση, ανθεκτικών στελεχών του ιού. Ως εναλλακτική λύση για τη ΧΜΠ ,συνιστάται η έγκαιρη θεραπεία, σε ασθενείς που κρίνεται απαραίτητη. Σε κάθε περίπτωση, ενημερώστε τον παιδίατρό σας και ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του. Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύμβουλος, ενώ η συμμόρφωση και η σωστή ενημέρωση, σύμμαχός σας.

Αικατερίνη Αγραφιώτη
Παιδίατρος, Ευρωκλινική Παίδων

vangelis

Παιδική ωτίτιδα

Μάθετε περισσότερα για το «βάσανο» των παιδιών

Τι είναι οξεία μέση ωτίτιδα; Είναι φλεγμονή στο μέσο αυτί. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα ενός κρυώματος, πονόλαιμου ή ίωσης.

Τι γνωρίζουμε για τη μέση ωτίτιδα;
Μέχρι την ηλικία των 3 ετών, πάνω από 80% των παιδιών θα έχουν τουλάχιστον 1 επεισόδιο μέσης ωτίτιδας. Τα μισά από αυτά τα παιδιά θα έχουν 3 και παραπάνω επεισόδια. Συνήθως το πρώτο επεισόδιο συμβαίνει γύρω στο χρόνο. Τα αγόρια παθαίνουν περισσότερο μέση ωτίτιδα. Η μέση ωτίτιδα συμβαίνει πιο συχνά το χειμώνα.

Ποια παιδιά παθαίνουν συχνότερα μέση ωτίτιδα;
Κάθε παιδί μπορεί να πάθει μέση ωτίτιδα, όμως παθαίνουν συχνότερα τα παιδιά που:
– Οι γονείς τους καπνίζουν
– Πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό
– Έχουν μεγαλύτερα αδελφάκια
– Έχουν οικογενειακό ιστορικό με ωτίτιδες
– Δεν θήλασαν
– Πίνουν από μπουκάλι ανάσκελα
– Έχουν πρόβλημα στην άμυνά τους (σπάνια)

Γιατί συμβαίνει μέση ωτίτιδα;
Η ευσταχιανή σάλπιγγα είναι ένας σωλήνας που συνδέει το μέσο αυτί με τη μύτη. Όταν ο σωλήνας αυτός μπλοκάρει για οποιοδήποτε λόγο (συνάχι, ίωση, αλλεργία, ανατομική ανωμαλία), υγρό και μικρόβια εγκλωβίζονται στο μέσο αυτί και παράγουν φλεγμονή.

Τι συμπτώματα έχει η μέση ωτίτιδα;
Το παιδί έχει πόνο στο αυτί. Το μικρότερο παιδί μπορεί να κλαίει, να είναι ευερέθιστο, να πιάνει τα αυτιά του. Άλλα συμπτώματα είναι πυρετός, συνάχι, βαρυκοία, υγρό από το αυτί, ανορεξία, έμετοι.

Πώς γίνεται η διάγνωση της ωτίτιδας;
Ο παιδίατρος πέρα από το ιστορικό και την κλινική εξέταση θα δει το αυτί με το ωτοσκόπιο.

Πώς θεραπεύεται η ωτίτιδα;
Συνήθως θα δοθεί αντιβίωση, η κατά το δυνατόν πιο απλή, για 7-10 μέρες. Αντιπυρετικά, άφθονα υγρά, ξεκούραση. Ρινικές σταγόνες που θα συστήσει ο παιδίατρος μπορούν να χρησιμοποιηθούν – Φυσιολογικός ορός.

Τι είναι μέση ωτίτιδα με υγρό (εκκριτική);
Πολύ συχνά, μετά από ένα επεισόδιο οξείας μέσης ωτίτιδας, υγρό παραμένει στο μέσο αυτί για καιρό, ακόμα και 3 μήνες. Τότε λέμε ότι το παιδί έχει μέση ωτίτιδα με υγρό. Συνήθως δεν υπάρχει πόνος ή πυρετός, αλλά το παιδί μπορεί να μην ακούει καλά.

Πώς θεραπεύεται η μέση ωτίτιδα με υγρό;
Τις περισσότερες φορές το υγρό απορροφάται σταδιακά από μόνο του και χρειάζεται απλή παρακολούθηση. Αν το πρόβλημα είναι επίμονο μπορεί να χρειαστεί να γίνει τεστ ακοής. Ο παιδίατρος μπορεί να δοκιμάσει ρινικές σταγόνες, αντιβίωση. Μπορεί το πρόβλημα να είναι ο παιδικός σταθμός, εμβόλια που δεν έχουν γίνει ή πρόβλημα στην άμυνα του οργανισμού. Ίσως χρειαστεί τεστ αίματος. Αν το υγρό παραμείνει πάνω από 3 μήνες, ο παιδίατρος μπορεί να παραπέμψει σε ειδικό ΩΡΛ.

Αν τα συντηρητικά μέτρα δεν αρκούν, υπάρχουν 2 τύποι εγχείρησης που μπορούν να βοηθήσουν:
– Μυριγγοτομή (σωληνάκι στο αυτί)
– Αφαίρεση των αδενοιδών εκβλασήσεων (κρεατάκια)

Ρωτήστε τον παιδίατρο/ ΩΡΛ για λεπτομέρειες.

Υπάρχουν άλλοι κίνδυνοι από την οξεία μέση ωτίτιδα;
Αν δε θεραπευτεί σωστά ή είναι επίμονη μπορεί να συμβεί:
– Λοίμωξη σε γειτονικά μέρη του κεφαλιού (σπάνια)
– Μόνιμη βαρυκοία, συνήθως ελαφρά
– Προβλήματα στην ανάπτυξη του λόγου (σπάνια)

Ποια μπορεί να είναι η αιτία που το παιδί μου παθαίνει συνεχώς ωτίτιδες;
– Περιβάλλον με καπνιστές
– Δε θήλασε
– Πίνει γάλα με το μπιμπερό ξαπλωτό
– Δε φυσάει τη μύτη του
– Έχει αλλεργική ρινίτιδα
– Έχει αγγειοκινητική ρινίτιδα
– Έχει ανατομική ανωμαλία στη μύτη / πρόσωπο
– Πάσχει από αναγωγές / γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
– Έχει μεγάλα κρεατάκια / αδενοειδείς εκβλαστήσεις
– Έχει πεσμένο αμυντικό σύστημα
– Δεν έχει κάνει τα εμβόλια του
– Υπάρχει κακή υγιεινή στον παιδικό σταθμό
– Χρησιμοποιεί ακόμα πιπιλά
– Έχει πάρει πολλά αντιβιοτικά με αποτέλεσμα να φέρει ανθεκτικά μικρόβια

vangelis

Στρεπτόκοκκος

Στρεπτόκοκκος της ομάδας α, στρεπτόκοκκος της ομάδας β, στρεπτόκοκκος pneumonia και στρεπτόκοκκοι viridians , τα πιο κοινά παθογόνα

Οι στρεπτόκοκκοι είναι θετικοί κατά Gram κόκκοι. Παραδοσιακά, ανάλογα με την ικανότητά τους να προκαλούν αιμόλυση ερυθρών στο εργαστήριο, διαιρούνται σε α, β, γ στρεπτοκόκκους. Ο β αιμολυτικός στρεπτόκκοκος διαιρείται κλασσικά στις ομάδες Α, Β, C, D, F, G και είναι κατεξοχήν παθογόνος για τον άνθρωπο.

Τα κύρια παθολογικά σύνδρομα από τους στρεπτόκοκκους, σε κατά τα άλλα «υγιή» άτομα είναι:

1. β ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΟΣ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ Α

Οι στρεπτόκοκκοι της ομάδας Α, μεταδίδονται με σταγονίδια και μέσω φυσικής επαφής. Προκαλούν ένα ευρύ φάσμα νοσημάτων στον άνθρωπο και παράγουν ένα μεγάλο αριθμό αντιγόνων, έναντι των οποίων ο ανθρώπινος οργανισμός παράγει αντισώματα, σε μία προσπάθεια να εξουδετερώσει το επιτιθέμενο μικρόβιο. Η στρεπτολυσίνη Ο είναι μία αιμολυσίνη που παράγουν οι στρεπτόκοκκοι της ομάδας Α. Τα αντισώματα που παράγει ο οργανισμός έναντι της στρεπτολυσίνης μετρώνται κλασσικά στο εργαστήριο, με μια ειδική εξέταση την ΑΣΤΟ(ASTO).

Κλινικά σύνδρομα από τον β αιμολυτικό στρεπτόκοκκο της ομάδας Α:

Φαρυγγίτιδα – αμυγδαλίτιδα
Τα συμπτώματα είναι πυρετός, πόνος στο λαιμό, κακουχία, λεμφαδενοπάθεια.

Οστρακιά
Χαρακτηρίζεται από πυρετό και ερυθρό εξάνθημα κορμού, λόγω παραγωγής ερυθράς τοξίνης από το μικρόβιο.

Φλεγμονές δέρματος
Χαρακτηρίζονται από σημεία φλεγμονής με οίδημα και εξάνθημα της προσβεβλημένης περιοχής.

Επικίνδυνες λοιμώξεις σε βαθύτερους ιστούς
Χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι είναι η σήψη (δίοδος μικροβίων και τοξινών στην κυκλοφορία), η πνευμονία, η μηνιγγίτιδα, η νεκρωτική προσβολή του δέρματος.

Αυτοάνοσα νοσήματα και εκδηλώσεις
Λόγω έντονης ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος, ορισμένα ευαίσθητα άτομα αποκτούν νοσήματα με αυτοάνοση βάση. Ο ρευματικός πυρετός και η σπειραματονεφρίτιδα είναι σοβαρές επιπλοκές των στρεπτοκοκκικών λοιμώξεων. Στο ρευματικό πυρετό υπάρχει καρδιακή προσβολή, ενώ στη σπειραματονεφρίτιδα προσβολή του νεφρού.

2. ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ Β

Αποικίζει συχνά τον γαστρεντερικό σωλήνα και τον γυναικείο κόλπο. Προκαλεί κύρια φλεγμονές ουροποιητικού με τσούξιμο κατά την ούρηση, συχνουρία, πυρετό, δέκατα, ναυτία, κοιλιακό πόνο, εμετό. Ορισμένες φορές απομονώνεται σε καλλιέργειες ούρων, χωρίς να υπάρχουν συμπτώματα. Αποτελεί το κύριο αίτιο επιλόχειου πυρετού, νεογνικής σήψης και μηνιγγίτιδας σε νεογνά.

3. α ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΟΣ

Ο στρεπτόκοκκος pneumonia, προκαλεί κυρίως πνευμονία και μεταδίδεται μέσω αναπνοής και αντικειμένων. Συνήθως επιτίθεται σε ένα ήδη ταλαιπωρημένο από ίωση τραχειοβρογχικό δέντρο, προκαλώντας πνευμονία.

Οι στρεπτόκοκοι viridians ευρίσκονται φυσιολογικώς στη στοματοφαρυγγική κοιλότητα, το έντερο, τις αναπνευστικές οδούς. Μέσω του αίματος, μεταφέρονται στην καρδιά, όπου αναπτύσσουν μικροβιακή φλεγμονή (ενδοκαρδίτιδα), συνήθως σε άτομα με πτώση του ανοσοποιητικού, φθαρμένες καρδιακές βαλβίδες ή βλάβη επιθηλίου. Δημιουργούν επίσης αποστήματα.

vangelis

Φλέματα χωρίς βήχα

Dr.Αναστασία Μοσχοβάκη (Ιατρός Ειδική Παθολόγος)
Ο βήχας περιλαμβάνεται στα φυσιολογικά αντανακλαστικά, αποστολή των οποίων είναι η προστασία των σώματος από ερεθιστικές και βλαπτικές ουσίες που εισχωρούν σε αυτό. Η έκλυση του αντανακλαστικού γίνεται από μηχανικό ή χημικό ερεθισμό ορισμένων νεύρων, με αποτέλεσμα την σύγκλειση και την απότομη διάνοιξη της γλωττίδας και την ισχυρή εξώθηση αέρα που παρασύρει τελικώς προς τα έξω το τραχειοβρογχικό περιεχόμενο. Το προσαγωγό σκέλος του αντανακλαστικού περιλαμβάνει υποδοχείς στην αισθητική κατανομή του τριδύμου νεύρου, του γλωσσοφαρυγγικού, του άνω λαρυγγικού και του πνευμονογαστρικού, ενώ το απαγωγό σκέλος περιλαμβάνει το παλίνδρομο λαρυγγικό και τα νωτιαία νεύρα. Τα προσαγωγά ερεθίσματα φθάνουν σε περιοχή του προμήκους του εγκεφάλου που αναφέρεται ως κέντρο του βήχα.

Τα φλέματα είναι παθολογική άθροιση βλεννώδους υλικού στο λαιμό ή στο στόμα. Όταν η παραγωγή φλεμάτων στην περιοχή κατανομής των νεύρων που εμπλέκονται στον βήχα υπερβεί ένα κρίσιμο όριο, τα φλέματα αποβάλλονται ενεργητικά από τον οργανισμό με τον βήχα. Αυτό είναι απαραίτητο για να μην προκληθεί απόφραξη αεραγωγών, τοπικός πολλαπλασιασμός παθογόνων μικροοργανισμών, κακή ποιότητα ύπνου, πλημμελής λειτουργία παρακείμενων οργάνων.

Τα φλέματα προκαλούνται από κάθε βλαπτικό παράγοντα που επηρεάζει το επίπεδο έκκρισης των κυττάρων των αεραγωγών ή του στόματος, καθώς και από τη συλλογή εκκριμάτων σε παρακείμενα όργανα που απλώς επικοινωνούν με τους αεραγωγούς και το στόμα. Έτσι οι αυξημένες εκκρίσεις προκαλούνται:

1. Από βλαπτικούς παράγοντες, που ερεθίζουν τους αεραγωγούς (π.χ. καπνός).

2. Από νοσήματα των αεραγωγών (π.χ. χρόνια βρογχίτιδα)

3. Από λοιμώδεις φλεγμονές, που είτε επικοινωνούν με τους αεραγωγούς ή το στόμα είτε τους ερεθίζουν (π.χ. ιώσεις)

4. Από νοσήματα παρακείμενων οργάνων (π.χ. οισοφαγίτιδα)

Η απουσία βήχα, παρά την αυξημένη παραγωγή φλεμάτων, εμφανίζεται σε αρκετές περιπτώσεις παθολογικής έκκρισης φλεμάτων. Το φαινόμενο προκαλείται από τις εξής κατηγορίες παραγόντων:

1. Άθροιση εκκρίσεων σε περιοχές που δεν είναι θέσεις κατανομής των νεύρων του βήχα. Έτσι για παράδειγμα, απλές μορφές της κοινής ρινίτιδας προκαλούν αυξημένη παραγωγή βλέννας και φλεμάτων, χωρίς βήχα.

2. Παραγωγή εκκρίσεων που δεν υπερβαίνουν ένα κρίσιμο όριο. Χαρακτηριστικός εκπρόσωπος της κατηγορίας είναι ορισμένες ιώσεις.

3. Παθολογική λειτουργία του αντανακλαστικού, λόγω εστιακής ή γενικευμένης βλάβης. Έτσι, για παράδειγμα, ορισμένες παθήσεις του εγκεφάλου, στις οποίες υπάρχει βλάβη εγκεφαλικών κέντρων ρύθμισης του βήχα, το αντανακλαστικό δεν λειτουργεί.

4. Καταστολή του αντανακλαστικού λόγω άθροισης τοξικών ουσιών και φαρμάκων. Χαρακτηριστικός εκπρόσωπος της κατηγορίας είναι τα φάρμακα που περιέχουν κωδεΐνη.

Τα ευρήματα από τη σωστή ιατρική εξέταση του ασθενούς έχουν κομβικό ρόλο στην εξατομικευμένη αξιολόγηση του ατόμου και στον καθορισμό της ενδεικνυόμενης θεραπείας.